Ardahan İlinde Sığır, Kaz, Arı ve At Yetiştiriciliğinin Mevcut Durumu, Sorunları ve Çözüm Önerileri
Ardahan İlinde Sığır, Kaz, Arı ve At Yetiştiriciliği
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17999935Anahtar Kelimeler:
Ardahan, Arıcılık, Sığır Yetiştiriciliği, Kaz Yetiştiriiliği, At YetiştiriciliğiÖzet
Bu derleme, Ardahan ilinde sığır, kaz, arı ve at yetiştiriciliğinin mevcut durumunu inceleyerek, sektörde karşılaşılan başlıca sorunları ve olası çözüm önerilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ardahan, iklim ve coğrafi koşulları nedeniyle hayvancılık açısından önemli bir potansiyele sahip olmakla birlikte, üretim teknikleri, pazarlama sorunları, yem temini ve veteriner hekim hizmetlerindeki yetersizlikler gibi çeşitli güçlüklerle karşı karşıyadır. Derlemede özellikle sığır, kaz, arı ve at yetiştiriciliği üzerinde durulmuş ve bu türlerin Ardahan için ekonomik, sosyal ve kültürel açıdan taşıdığı önem ele alınmıştır. Sığır yetiştiriciliği bölge halkının temel geçim kaynağını oluştururken, kaz yetiştiriciliği Ardahan’ın geleneksel ve vazgeçilmez üretim faaliyetlerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Ayrıca arıcılık ek gelir sağlaması bakımından önem taşımaktadır. Derlemede, Ardahan hayvancılığında verimliliğin artırılmasına yönelik öneriler sunulmuş ve sürdürülebilir üretimi destekleyecek stratejik yaklaşımlar önerilmiştir.
Referanslar
Abacı, Z. T. (2015). Ardahan tarımında gelişmiş teknolojilerin uygulanabilirliği. Journal of the Institute of Science Technology/Fen Bilimleri Estitüsü Dergisi, 5(1).
Akbulak, C. (2016). Ardahan İlinde Kırsal Turizm Potansiyelinin Sayısallaştırılmış Swot Analizi İle Değerlendirilmesi. Humanıtas-Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 4(07), 1-30.
Atasever, M., Günlü, A., Aydın, E., & Yıldız, A. (2013). Doğu Anadolu Bölgesi’nde hayvansal üretimin genel değerlendirmesi ve çözüm önerileri. Atatürk Üniversitesi Veteriner Bilimleri Dergisi, 8(2), 174-191.
Ayvazoğlu, C., Kiziltepe, Ş., & Ayvazoḡlu Demir, P. (2022). Prevalence and economic significance of Hypoderma bovis in Ardahan. South African Journal of Animal Science, 52(1), 120-125.
Ayvazoğlu, C., Akyüz, E., Kızıltepe, Ş., & Gökçe, G. (2021). Investigation of the prevalence of enzootic bovine leukosis in cattle in Ardahan region. Journal of Advances in VetBio Science and Techniques, 7(1), 1-7.
Ayvazoğlu, C., & Demir, P. (2023). Türkiye’deki Hayvancılık Sektöründe Ardahan İlinin Yeri ve Önemi: Swot Analizi ile Genel Bir Bakış. İ. Kurtbaş (Ed.), Ardahan Değerlemeleri - 2: Değerler, Potansiyeller ve Yaklaşımlar içinde (ss. 359-372). Nobel Akademik Yayıncılık. ISBN: 978-625-406-890-4.
Ayvazoğlu, C., & Gökçe, E. (2020). Investigation of the Prevalence of Ketosis in Cows in Ardahan Region. Kocatepe Veterinary Journal, 13(4), 406-412.
Birinci, S. (2018). Ardahan ilinde iç göç hareketinin yaş ve cinsiyet yapısının analizi (1995-2016). Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 457-473.
Çetin, E., Altunoğlu, M. K., Akdoğan, G. E., & Akpınar, S. (2015). Ardahan ili atmosferik polenlerinin belirlenmesi. Kafkas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(2), 80-94.
Dede, V. (2023). Ardahan iline ait bazı temel coğrafi özelliklerin ve arazi-toprak verilerinin Coğrafi Bilgi Sistemleri ile değerlendirilmesi (Kuzeydoğu Anadolu). Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi, 11(2), 82-98.
Dodoloğlu, A., & Erdoğan, Y. (2022). Türkiye Arıcılığında Verim Düşüklüğünün Sebepleri. Arı ve Arıcılık Teknolojileri Dergisi, 1(1), 29-36.
Eştürk, Ö. (2024). Ardahan İlinde Kaz Ekonomisinin SWOT Analizi İle Değerlendirilmesi. Socıal Scıences Studıes Journal (SSSJournal), 8(101), 2757-2772
Eştürk, Ö., & Mert, N. (2022). Küresel iklim değişikliğinin Ardahan ilinde tahıl ve yem bitkileri verimliliği üzerine etkilerinin ARDL modeli ile analizi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 25(Ek Sayı 2), 506-514.
Gül, A., & Nergiz, R. (2022). Kafkas Bal Arısı (Apis mellifera caucasia) gen merkezinin bozulmasına neden olan etmenler ve çözüm önerileri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 25(Ek Sayı 2), 545-554.
Güler, A., Akyol, E., & Gökçe, M. (2002). Artvin ve Ardahan yöresi bal arılarının (Apis mellifera L.) bazı morfolojik özellikler yönünden ilişkilerinin belirlenmesi. Turk J Vet Anim Sci, 26, 595-603.
Güven, O. (2021). Ardahan ve Kars illeri büyükbaş hayvancılık işletmelerinin yapısal sorunları. Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 18(2), 149-155.
Güven, O., & Yavuz, F. (2020). Büyükbaş hayvancılık sektöründe üretici profili ve işletme yapısı: TRA2 Bölgesi örneği. Akademik Ziraat Dergisi, 9(1), 81-92.
Kaltakkıran, G. (2024). Ardahan ilinin meteorolojik verilerindeki değişimin istatistiksel olarak incelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 14(1), 208-226.
Karadağ, S. (2025a). Alternative species in poultry farming and their economic, social, and cultural importance. Journal of Istanbul Veterinary Sciences, 9(1), 30-37.
Karadağ, S. (2025b). Common Errors in Breeding Management and Incubation Practices of Geese Raised By Local Geese Farmers. Current Veterinary Science 2 (1): 19–21.
Karadağ, S., & Kırmızıbayrak, T. (2024). At yetiştiriciliği, Kars’taki yeri ve Malakan Atı. M. B. Akkoyun, Ö. Gülaydın, H. T. Akkoyun ve A. Gülaydın (Ed.), Sağlık Bilimleri Alanında Uluslararası Akademik Çalışmalar ve Teorik Bilgiler-V (ss. 97–116). İksad Yayın Evi. https://dx.doi.org/10.5281/zenodo.12735248
Kırmızıbayrak, T, Aksoy, A. R., Tilki M, & Saatçi M. (2004). Kars yöresi Türk yerli atlarının morfolojik özelliklerinin incelenmesi. Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi. 17 (1): 69-72.
Kırmızıbayrak, T. (2002). Kars ilinde halk elinde yetiştirilen yerli ırk kazların kesim ve karkas özellikleri. Türk J Vet Anim Sci, 26, 667-670.
Kırmızıbayrak, T. (2018). Türkiye’de kaz yetiştiriciliğinin ticari bir sektör olmasının önündeki engeller. Sayfa:53-68, Türkiye Kaz Yetiştiriciliği Çalıştayı Sonuç Raporu 22-23 Şubat, Yozgat.
Kırmızıbayrak, T. (2020). Türkiye kazcılığı: Kars ve Ardahan illeri. 3. Türkiye Kaz Yetiştiriciliği Çalıştayı Ve Kaz Günü Etkinliği Sonuç Raporu. 17-18 Şubat, Kars.
Kocakaya, A., Paksoy, Y., & Özbeyaz, C. (2023). Color and marking distribution in Arabian and Thoroughbred horses. Vet Hekim Der Derg., 94 (2), 110-118.
Köseman, A., & Şeker, İ. (2015). Current status of cattle, sheep and goat breeding in Turkey. Van Veterinary Journal, 26(2), 111-117.
Köseman, A., & Şeker, İ. (2016). Atlarda alaca don ve Türkiye’deki alaca atlar. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 6 (1), 127-132.
Murat, H. (2023). Türkiye’de Hayvancılık Sektöründe Kooperatifler ve Üretici Birlikleri; Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliklerinin Yeri, Önemi, Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Turkish Veterinary Journal, 5(1), 1-7.
Oral, H. H., & Ak, İ. (2020). Doğu Anadolu Bölgesinde Kaz Eti Üretiminde Organik Üretim Olanaklarının Değerlendirilmesi. Hayvansal Üretim 61 (2) 151-156.
Önk, K., Cengiz, M. M., Yazıcı, K., & Kırmızıbayrak, T. (2016). Effects of rearing periods on some reproductive characteristics of Caucasian (Apis mellifera caucasica) queen bees. Atatürk Üniversitesi Veteriner Bilimleri Dergisi, 11(3), 259–266.
Polat, M. (2017). Hayvancılık sektörünün TRA2 Bölgesinin ekonomik kalkınması üzerine etkileri. International Journal of Social Sciences and Education Research, 3(2), 2149-5939.
Şahinler, N., & Gül, A. (2003). Hatay ilinde arıcılığın yapısal analizi, sorunları ve çözüm önerileri. Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 8(1-2), 105-118.
Tapkı, N., Kaya, A., Tapkı, İ., Dağistan, E., Çimrin, T., & Selvi, M. H. (2018). Türkiye’de büyükbaş hayvancılığın durumu ve yıllara göre değişimi. Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 23(2), 324-339.
Tilki, M., & Saatcı, M. (2016). Dünyada Ve Türkiye’de kaz yetiştiriciliği. Türkiye Klinikleri J Reprod Artif İnsemin-Special Topics, 2 (1):7-14.
Tilki, M., Sarı, M., Aydın, E., Işık, S., & Aksoy, A. R. (2013). Kars ili sığır işletmelerinde barınakların mevcut durumu ve yetiştirici talepleri: I. Mevcut durum. Kafkas Üniv. Vet. Fak. Derg, 19(1), 109-116.
Topcuoğlu, A., Oral, İ. O., & Demir, M. (2016). Ardahan ilinin sosyo-ekonomik yapısının görünümü. Ardahan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(3), 131-142.
TÜİK. (2024). Türkiye İstatistik Kurumu. Http://Www.Tuik.Gov.Tr. HayvansalÜretim İstatistikleri, erişim tarihi:05.10.2025.
Vural, H., & Fidan, H. (2007). Türkiye'de Hayvansal Üretim Ve Hayvancilik İşletmelerinin Özellikleri. Tarım Ekonomisi Dergisi, 13(1 ve 2), 49-59.
Yüzbaşıoğlu, R. (2022). Büyükbaş hayvancılık işletmelerinin mevcut durumu, teknik ve ekonomik yapısı, sorunları ve çözüm önerileri üzerine bir araştırma (Tokat İli Merkez İlçe Örneği). Ziraat Mühendisliği, (375), 4-17.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Selda Karadağ
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Dergimizde yayımlanan makaleler, Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ile lisanslanmıştır.
Şunları yapma özgürlüğüne sahipsiniz:
- Paylaşın — materyali herhangi bir ortamda veya formatta kopyalayın ve yeniden dağıtın
- Lisans veren, lisans şartlarına uyduğunuz sürece bu özgürlükleri geri alamaz.
Aşağıdaki şartlar altında:
- Atıf — Uygun şekilde atıfta bulunmalı , lisansa bir bağlantı sağlamalı ve değişiklik yapıldıysa bunu belirtmelisiniz . Bunu makul bir şekilde yapabilirsiniz, ancak lisans verenin sizi veya kullanımınızı onayladığı izlenimini verecek şekilde yapamazsınız.
- Ticari Olmayan — Materyali ticari amaçlarla kullanamazsınız .
- Türevsiz — Malzemeyi yeniden karıştırır, dönüştürür veya üzerine inşa ederseniz , değiştirilen malzemeyi dağıtamazsınız.
- Ek kısıtlamalar yok — Lisansın izin verdiği herhangi bir şeyi başkalarının yapmasını yasal olarak kısıtlayan yasal şartları veya teknolojik önlemleri uygulayamazsınız .
Duyurular:
Kamu malı olan veya kullanımınızın geçerli bir istisna veya sınırlama tarafından izin verildiği materyalin unsurları için lisansa uymanız gerekmez .
Hiçbir garanti verilmemektedir. Lisans, amaçladığınız kullanım için gerekli tüm izinleri sağlamayabilir. Örneğin, tanıtım, gizlilik veya manevi haklar gibi diğer haklar , materyali nasıl kullanacağınızı sınırlayabilir.
Fark etme
Bu belge, gerçek lisansın yalnızca bazı temel özelliklerini ve şartlarını vurgulamaktadır. Bu bir lisans değildir ve yasal bir değeri yoktur. Lisanslı materyali kullanmadan önce gerçek lisansın tüm şart ve koşullarını dikkatlice incelemelisiniz.
Creative Commons bir hukuk firması değildir ve hukuki hizmet sunmaz. Bu belgenin veya özetini oluşturan lisansın dağıtılması, görüntülenmesi veya bunlara bağlantı verilmesi, avukat-müvekkil veya başka herhangi bir ilişki oluşturmaz.
Creative Commons, yaratıcıların eserlerini paylaşmalarına olanak tanıyan açık lisansların ve diğer yasal araçların arkasındaki kâr amacı gütmeyen kuruluştur. Yasal araçlarımızı ücretsiz olarak kullanabilirsiniz.
