Ruminantlarda Sıklıkla Kullanılan Bazı Viral Aşılar
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.12510686Anahtar Kelimeler:
Aşı, Ruminant, Virüs, HastalıkÖzet
Viral hastalıklar, ruminant yetiştiriciliğinin yapıldığı işletmelerde dönem dönem ortaya çıkmakta yüksek mortalite ve morbidite ile seyretmektedir. Bu hastalıklardan en fazla genç hayvanlar etkilenmektedir. Bunun yanında erişkin damızlık hayvanların ise vücut direnci düşük olanlarında ölümler, geri kalanlarında ise önemli derecede verim kayıpları görülmektedir. Ruminantlarda görülen bu viral hastalıkların birçoğu aynı zamanda zoonoz olup insan sağlığını tehdit etmektedir. Viral kaynaklı hastalıkların birçoğunun spesifik tedavisi bulunmamakta sadece semptomatik ve destekleyici tedavi uygulamaları yapılmaktadır. Bu amaçla uygulanan ilaç maliyetleri ve kullanılan ilaçların et ve sütte kalıntı bırakması nedeniyle viral hastalıkların önemli ekonomik kayıplara yol açarak ülke ekonomisini tehdit ettiği görülmektedir. Son yıllarda ruminantlarda salgın hastalıkların mücadelesinde koruyucu hekimlik uygulamaları ön plana çıkmıştır. Bu amaçla yapılan uygulamalar arasında en önemli seçeneklerden birisi aşılamalardır. Sunulan bu çalışmada ülkemizde ruminant yetiştiriciliği sektöründe sıklıkla görülen ve aşı programlarına yer verilen viral hastalıklar hakkında bilgi verilmesi amaçlanmıştır.
Referanslar
Alçıgır G., Atalay SV., & Toplu N. (1996). Türkiye'de Kuzularda Peste Des Petits Ruminants Virüs Enfeksiyonunun Patomorfolojik ve İmmunhistolojik İlk Tanım. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 43(02), 181-189.
Altuğ, N., Özdemir, R., & Cantekin, Z. (2013). Ruminantlarda koruyucu hekimlik: I. aşı uygulamaları. Erciyes üniversitesi veteriner fakültesi dergisi, 10(1): 33-44.
Anonim (2012). Gıda, tarım ve hayvancılık bakanlığı, gıda kontrol genel müdürlüğü, hayvan hastalık ve zararlıları ile mücadele programı. Anıl Matbaacılık, Ankara.
Aytekin, İ., Kalınbacak, A., & İşler, C. T. (2011). Ruminantlarda kullanılan aşılar ve önemi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 22(1), 59-64.
Batmaz, H. (2010). Sığırların İç Hastalıkları, Semptomdan Tanıya, Tanıdan Sağaltıma. Genişletilmiş 2. Baskı, F Özsan Mat San ve Tic Ltd Şti, Bursa.
Batmaz, H. (2012). Koyunların ve Keçilerin İç Hastalıkları, Semptomdan Tanıya, Tanıdan Sağaltıma, Genişletilmiş 2. Baskı, Alemdar Ofset-Topkapı, İstanbul.
İssi, M., & Gül, Y. (2016). Aşılar. In: Gül Y. (Ed), Geviş Getiren Hayvanların İç Hastalıkları, 4. baskı. Medipres, Ankara, ss.583-603.
Jarullah, B. A. (2015). Incidence of lumpy skin disease among Iraqi cattle in Waset Governorate, Iraq Republic. BA Jarullah Int J Adv Res, 3(4), 936-939.
Mamak, N., Kale, M., & Yapıcı, O. (2018). Sığır yetiştiriciliğinde kulllanılan aşılar ve önemi. Göller Bölgesi Aylık Hakemli Ekonomi ve Kültür Dergisi, 5(63), 61-66.
Özgünlük, İ. (2015). Sığırların Nodüler Ekzantemi. Harran Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 4(2), 94-99.
Radostits, O.M., Gay, C.C., Hinchcliff, K.W., & Constable PD. (2007). Veterinary Medicine: A textbook of the diseases of cattle, sheep, goats, pigs and horses. tenth ed. W.B. Sounders Comp, Philadelphia.
Tollis, M. (2006). Standardization or tailorization of veterinary vaccines: a conscious endeavour against ınfectious disease of animals. Annali dell'Istituto Superiore di Sanità, 42(4): 446-9.
Tuppurainen, E. S. M., & Oura, C. A. L. (2012). lumpy skin disease: an emerging threat to Europe, the Middle East and Asia. Transboundary and emerging diseases, 59(1), 40-48.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2024 Mert Sezer, Yusuf Umut BATI, Enes AKYÜZ, Erdoğan UZLU
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Dergimizde yayımlanan makaleler, Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ile lisanslanmıştır.
Şunları yapma özgürlüğüne sahipsiniz:
- Paylaşın — materyali herhangi bir ortamda veya formatta kopyalayın ve yeniden dağıtın
- Lisans veren, lisans şartlarına uyduğunuz sürece bu özgürlükleri geri alamaz.
Aşağıdaki şartlar altında:
- Atıf — Uygun şekilde atıfta bulunmalı , lisansa bir bağlantı sağlamalı ve değişiklik yapıldıysa bunu belirtmelisiniz . Bunu makul bir şekilde yapabilirsiniz, ancak lisans verenin sizi veya kullanımınızı onayladığı izlenimini verecek şekilde yapamazsınız.
- Ticari Olmayan — Materyali ticari amaçlarla kullanamazsınız .
- Türevsiz — Malzemeyi yeniden karıştırır, dönüştürür veya üzerine inşa ederseniz , değiştirilen malzemeyi dağıtamazsınız.
- Ek kısıtlamalar yok — Lisansın izin verdiği herhangi bir şeyi başkalarının yapmasını yasal olarak kısıtlayan yasal şartları veya teknolojik önlemleri uygulayamazsınız .
Duyurular:
Kamu malı olan veya kullanımınızın geçerli bir istisna veya sınırlama tarafından izin verildiği materyalin unsurları için lisansa uymanız gerekmez .
Hiçbir garanti verilmemektedir. Lisans, amaçladığınız kullanım için gerekli tüm izinleri sağlamayabilir. Örneğin, tanıtım, gizlilik veya manevi haklar gibi diğer haklar , materyali nasıl kullanacağınızı sınırlayabilir.
Fark etme
Bu belge, gerçek lisansın yalnızca bazı temel özelliklerini ve şartlarını vurgulamaktadır. Bu bir lisans değildir ve yasal bir değeri yoktur. Lisanslı materyali kullanmadan önce gerçek lisansın tüm şart ve koşullarını dikkatlice incelemelisiniz.
Creative Commons bir hukuk firması değildir ve hukuki hizmet sunmaz. Bu belgenin veya özetini oluşturan lisansın dağıtılması, görüntülenmesi veya bunlara bağlantı verilmesi, avukat-müvekkil veya başka herhangi bir ilişki oluşturmaz.
Creative Commons, yaratıcıların eserlerini paylaşmalarına olanak tanıyan açık lisansların ve diğer yasal araçların arkasındaki kâr amacı gütmeyen kuruluştur. Yasal araçlarımızı ücretsiz olarak kullanabilirsiniz.
